Pomiń menu

Grammar

Liczebniki

Liczebniki podstawowe

0 nula 10 deset
1 jedna* 11 jedenáct 100 sto 1 000 tisíc 1 000 000 milion
2 dva* 12 dvanáct 20 dvacet 200 dvě stě 2 000 dva tisíce 2 000 000 dva miliony
3 tři 13 třináct 30 třicet 300 tři sta 3 000 tři tisíce 3 000 000 tři miliony
4 čtyři 14 čtrnáct 40 čtyřicet 400 čtyři sta 4 000 čtyři tisíce 4 000 000 čtyři miliony
5 pět 15 patnáct 50 padesát 500 pět set 5 000 pět tisíc 5 000 000 pět milionů
6 šest 16 šestnáct 60 šedesát 600 šest set 6 000 šest tisíc 6 000 000 šest milionů
7 sedm 17 sedmnáct 70 sedmdesát 700 sedm set 7 000 sedm tisíc 7 000 000 sedm milionů
8 osm 18 osmnáct 80 osmdesát 800 osm set 8 000 osm tisíc 8 000 000 osm milionů
9 devět 19 devatenáct 90 devadesát 900 devět set 9 000 devět tisíc 9 000 000 devět milionů

* Liczebniki jeden/jeden, jedna, jedno oraz dva/dva, dvě, dvě posiadają formy rodzaju męskiego, żeńskiego i nijakiego.

Liczenie w języku czeskim

  • Po liczebniku 1 stosujemy mianownik liczby pojedynczej
  • Po liczebnikach 2, 3, 4 stosujemy mianownik liczby mnogiej.
  • Po liczebnikach 5 i wyższych oraz po liczebnikach nieokreślonych (na przykład málo, moc, kolik, několik, hodně...) stosujemy dopełniacz liczby mnogiej.

Uwaga: Przy zamawianiu jedzenia w restauracji lub kupowaniu czegoś w sklepie można uniknąć stosowania nieznanych końcówek przypadków używając wyrazów jednou, dvakrát, třikrát... + biernika liczby pojedynczej lub mnogiej. Na przykład:
Dám si jednou kávu. Dáme si dvakrát čaj. Dáme si třikrát hranolky.

Deklinacja liczebników głównych

Liczebniki głównedva, tři i čtyři łączą się z rzeczownikiem, który wyraża liczony przedmiot. Wyrażają przypadek i częściowo także rodzaj (dva, dvě).

Liczony przedmiot odmienia się razem z liczebnikiem, na przykład:
N dva muži
G dvou mužů
D dvěma mužům
A dva muže
L o dvou mužích
I dvěma muži

Pozostałe liczebniki, od 5 do 99, mają tylko dwie formy przypadków.

Liczebnik stoodmienia się według wzoru kino. Wyraża liczbę pojedynczą i mnogą. Po liczebniku dvě następuje forma dvě stě. W dopełniaczu liczby mnogiej występuje forma pět set, šest set, … devět set.

Liczebnik tisíc odmienia się według wzoru počítač. Wyraża liczbę pojedynczą i mnogą. W dopełniaczu liczby mnogiej występuje formapět tisíc, šest tisíc,… devět tisíc.

Liczebnik miliónodmienia się według wzoru obchod. Wyraża liczbę pojedynczą i mnogą.

Liczebnik miliarda odmienia się według wzoru škola. Wyraża liczbę pojedynczą i mnogą.

Liczony przedmiot w przypadku tych liczebników, jeżeli występują w mianowniku lub bierniku, wyrażony jest w dopełniaczu liczby mnogiej. W pozostałych przypadkach liczony przedmiot jest w tym samym przypadku co liczebnik, dotyczy to liczebników 5 – 99. W przypadku liczebników sto oraz tisíc przedmiot liczony jest czasami także w dopełniaczu liczby mnogiej, np.:
D ke stu letům, tisíci lidem nebo ke stu let, tisíci lidí

Liczebnik sto w połączeniu z liczonym przedmiotem czasami nie podlega odmianie, np. obok regularnych form ke stu korunám/ke stu korun, o stu korunách/o stu korun można używać także ke sto korunám, o sto korunách itd.

W przypadku liczebników milión, miliarda, bilión, trilión liczony przedmiot jest ZAWSZE w dopełniaczu liczby mnogiej.

Liczebniki porządkowe

  1. první
  2. druhý
  3. třetí
  4. čtvrtý
  5. pátý
  6. šestý
  7. sedmý
  8. osmý
  9. devátý
  10. desátý
  11. jedenáctý...

Większość liczebników porządkowych (na przykład druhý, čtvrtý) odmienia jak przymiotniki zakończone na -ý według wzoru nový. Niektóre liczebniki porządkowe (na przykład první, třetí) odmieniają się jak przymiotniki zakończone na -í według wzoru moderní.

Za liczebnikami porządkowymi pisanymi cyfrą zawsze stawiamy kropkę.

Liczebniki zbiorowe

Liczebniki zbiorowe wyrażają liczbę, ilość rodzajów jakiegoś zjawiska wyrażonego rzeczownikiem, odpowiadają na pytanie kolikerý, na przykład: dvojí, troje, čtverý, paterý,… .

Jeżeli liczebniki zbiorowe łączą się z rzeczownikiem oznaczającym zbiorowość, mnogość lub abstrakcję, wówczas oznaczają jedynie liczbę w miejsce liczebników głównych, na przykład: dvojí nůžky (druh), dvoje nůžky (liczba).

W niektórych ustalonych związkach wyrazowych w miejsce liczebników głównych pojawiają się liczebniki zbiorowe, np.: devatero řemesel, desatero přikázání.

Liczebniki mnożne

Liczebniki mnożne określają, ile razy pojawia się jakaś rzecz lub osoba. Liczebniki mnożne tworzy się od liczebników głównych dodając sufiks -krát.. Wyjątkiem jest liczebnik jeden, w odniesieniu do którego używa się częściej formy jednou:

1x
jednou
2x
dvakrát
3x
třikrát
4x
čtyřikrát
5x
pětkrát
6x
šestkrát
7x
sedmkrát
8x
osmkrát
9x
devětkrát
10x
desetkrát
20x
dvacetkrát
50x
padesátkrát
100x
stokrát
1000x
tisíckrát
W górę