Pomiń menu

System zdrowia

Publiczny system ubezpieczenia zdrowotnego

System publicznego ubezpieczenia zdrowotnego w Republice Czeskiej oparty jest na trzech podmiotach:

  • Ubezpieczony (odbiorca usług medycznych)
  • Świadczeniodawca usług medycznych (jest uprawniony do świadczenia usług medycznych)
  • Zakład Ubezpieczeń Zdrowotnych (instytucja, w której ubezpieczony posiada ubezpieczenie zdrowotne)

Rodzaje opieki zdrowotnej

Opieka ambulatoryjna

Opieka ambulatoryjna jest opieką zdrowotną, która nie wymaga hospitalizacji lub przyjęcia pacjenta do placówki opieki zdrowotnej udzielającej opieki jednodniowej. Jest to świadczenie udzielane przez lekarza pierwszego kontaktu lub przez specjalistów. W przypadku choroby pacjent w pierwszej kolejności zwraca się zazwyczaj do lekarza pierwszego kontaktu, tj. lekarza ogólnego, lekarza dziecięcego, stomatologa i ginekologa, rejestrując się na wizytę.

Lekarz może odmówić przyjęcia pacjenta na wizytę:

  • - jeżeli jego przyjęcie oznaczałoby dla lekarza zbyt duży nakład pracy, uniemożliwiający właściwą opiekę nad tym pacjentem lub nad innymi pacjentami pozostającymi pod jego opieką,
  • - jeżeli odległość miejsca pobytu pacjenta uniemożliwiałaby wizytę domową podczas świadczenia usług medycznych,
  • - jeżeli pacjent nie jest ubezpieczony przez zakład ubezpieczeń zdrowotnych, z którym świadczeniodawca ma podpisaną umowę; nie dotyczy to jednak ubezpieczonego z innych krajów Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej czy z państwa, z którymi Republika Czeska ma podpisaną umowę o ubezpieczeniu społecznym zapewniającym w zakresie przedmiotowym prawo do opieki medycznej.

W przypadku odmowy świadczenia usług, ubezpieczony ma prawo do uzyskania pisemnego potwierdzenia tego faktu przez lekarza. W przypadku koniecznej i pilnej pomocy (tj. uraz czy nagła ostra choroba) lekarz nie może odmówić wizyty, później jednak przekazuje pacjenta do jego lekarza prowadzącego. Pacjent może iść na wizytę do lekarza specjalisty bez skierowania od lekarza pierwszego kontaktu. Opieka ambulatoryjna jest udzielana jako:

  • podstawowa opieka ambulatoryjna: w celu udzielenia świadczeń prewencyjnych, diagnostycznych, leczniczych, w celu opiniowania i konsultacji, następnie koordynacji i ciągłości świadczonych usług medycznych przez innych świadczeniodawców; jej elementem jest zawsze usługa wizyt,
  • specjalistyczna opieka ambulatoryjna: udzielana w ramach poszczególnych dziedzin opieki zdrowotnej,
  • opieka stacjonarna: w celu świadczenia opieki zdrowotnej pacjentom, których stan zdrowia wymaga powtarzającej się, codziennej opieki ambulatoryjnej

Hospitalizacja

Jeżeli charakter choroby tego wymaga, lekarz pierwszego kontaktu lub lekarz specjalista zaleci pacjentowi leczenie w placówce szpitalnej lub sam umówi jego przyjęcie w takiej placówce. Hospitalizacja w placówkach opieki zdrowotnej dzieli się na standardową pilną, intensywną pilną, następującą po intensywnej opiece i długoterminową.

Ustawa o świadczeniach w ramach opieki zdrowotnej definiuje hospitalizację jako opiekę medyczną, której nie można udzielić ambulatoryjnie i dla jej udzielenia niezbędny jest pobyt pacjenta w szpitalu. Opieka hospitalizacyjna musi być udzielana w ramach stałego dyżuru.

Opieka hospitalizacyjna jest udzielana jako:

  • standardowa pilna hospitalizacja: udzielana pacjentowi
    • z nagłą chorobą lub nagłym pogorszeniem choroby chronicznej, które poważnie zagraża jego zdrowiu, ale nie prowadzi bezpośrednio do niewydolności funkcji życiowych lub
    • w celu wykonania czynności medycznych, których nie można przeprowadzić ambulatoryjnie,
    • w celu wczesnej rehabilitacji leczniczej,
  • intensywna pilna hospitalizacja: udzielana pacjentowi w przypadkach nagłej niewydolności lub nagłego zagrożenia podstawowych funkcji życiowych lub w przypadkach, kiedy istnieją uzasadnione podejrzenia, że taki stan może się pojawić,
  • hospitalizacja następująca po intensywnej opiece: udzielana pacjentowi, w przypadku którego określono podstawową diagnozę i doszło do stabilizacji jego stanu zdrowotnego, do opanowania nagłej choroby lub nagłego pogorszenia choroby chronicznej, a którego stan zdrowia wymaga dokończenia leczenia lub udzielenia rehabilitacji leczniczej; następnie udzielana pacjentowi, którego funkcje życiowe wymagają częściowego lub całkowitego wsparcia,
  • hospitalizacja długoterminowa: udzielana pacjentowi, którego stanu zdrowia nie można znacząco polepszyć za pomocą świadczeń leczniczych i którego stan zdrowia pogarsza się bez stałej opieki pielęgniarskiej; następnie udzielana jest również pacjentowi z zaburzeniami podstawowych funkcji życiowych.

Medyczna służba ratownicza i służba ratunkowa

Medyczna służba ratownicza wykorzystywana jest w przypadku nagłych, ciężkich zachorowań lub urazów, kiedy pacjent nie może sam dotrzeć do lekarza i kiedy niezbędne jest szybkie udzielenie pomocy na miejscu zdarzenia oraz ewentualnie transport poszkodowanego do placówki opieki zdrowotnej w celu udzielenia pilnej pomocy, aby nie doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia lub do zagrożenia życia poszkodowanego.

Bezpłatne numery alarmowe:

  • 155 – krajowy numer alarmowy dla rozwiązywania problemów medycznych
  • 112 – jednolity europejski numer alarmowy dla wezwania pomocy do zdarzeń z udziałem większej ilości osób i dla uruchomienia systemu zintegrowanych służb ratunkowych (policja, pogotowie i straż pożarna)

Refundowane świadczenia medyczne są zapewniane również w przypadku mniej poważnych nagłych chorób, włącznie z usługami dentystycznymi lub w przypadku urazu poza godzinami przyjęć w przychodni lub w razie nieobecności lekarza prowadzącego, w zależności od lokalnych warunków - lekarze albo zastępują się nawzajem, albo zorganizowana jest służba ratunkowa w specjalnych gabinetach lekarskich pogotowia oraz pogotowie dentystyczne.

Zazwyczaj wymienionych świadczeń ratunkowych udzielają również placówki szpitalne.

Informacje można uzyskać w Wydziałach Zdrowia Urzędów Wojewódzkich lub w dyspozytorniach medycznych służb ratowniczych.

Medycyna pracy

Profilaktyczne usługi medyczne, w ramach których ocenia się wpływ pracy, środowiska pracy i warunków pracy na zdrowie, przeprowadza się badania profilaktyczne i ocenia stan zdrowia. Celem tych usług jest ocena zdolności do pracy, udzielanie porad na temat ochrony zdrowia w pracy i ochrony przed urazami w trakcie pracy, chorób zawodowych i chorób związanych z pracą. Medycyna pracy zapewnia organizację szkoleń pierwszej pomocy i regularny nadzór miejsc pracy oraz nadzór nad wykonywaniem pracy lub usług. Usługi te opłaca pracodawca.

Stała opieka lekarska

Jej celem jest aktywne i długookresowe monitorowanie stanu zdrowia pacjenta zagrożonego chorobą lub cierpiącego na chorobę lub w pogarszającym się stanie, w przypadku którego na podstawie rozwoju choroby można w sposób uzasadniony podejrzewać taką zmianę stanu zdrowia, której wczesne wykrycie może zasadniczo wpłynąć na dalsze leczenie i rozwój choroby.

Rehabilitacyjne leczenie uzdrowiskowe

Czasami koniecznym etapem procesu leczenia staje się rehabilitacyjne leczenie uzdrowiskowe, na które kieruje lekarz prowadzący i które potwierdza lekarz weryfikujący. Wniosek o taką formę opieki składa rejestrujący lekarz medycyny ogólnej lub lekarz prowadzący podczas hospitalizacji.

Dostępność produktów leczniczych oraz wyrobów medycznych

W Republice Czeskiej istnieje rozległa sieć punktów opieki farmaceutycznej (aptek), które zapewniają dystrybucję leków, produktów leczniczych i wyrobów medycznych, realizując sprzedaż leków na receptę, jak również leków dostępnych bez recepty.

Ważność recepty:

  • w przypadku recepty z pogotowia ratunkowego - 1 dzień następujący po dniu wystawieniu recepty,
  • w przypadku recepty na antybiotyki i chemioterapeutyki przeciwdrobnoustrojowe - 5 dni,
  • w przypadku pozostałych recept - 14 dni, jeżeli lekarz nie przepisze inaczej.

Opieka profilaktyczna

Lekarz pierwszego kontaktu przeprowadza badania profilaktyczne oraz szczepienia przeciwko chorobom zakaźnym.

Opieka zdrowotna refundowana w ramach publicznego ubezpieczenia zdrowotnego

Na terenie Republiki Czeskiej usługi medyczne są udzielane zazwyczaj na podstawie obowiązkowego publicznego ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku stosunku pracy pracodawca odprowadza na ubezpieczenie zdrowotne 13,5 % podstawy wymiaru składki, z czego 1/3 opłaca pracownik a 2/3 pracodawca. W niektórych przypadkach płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne jest państwo (na przykład dla dzieci pozostających na utrzymaniu, emerytów i in.). Obcokrajowiec jest objęty publicznym ubezpieczeniem zdrowotnym, jeżeli posiada stały pobyt w Republice Czeskiej lub jest pracownikiem pracodawcy posiadającego siedzibę lub stały pobyt w Republice Czeskiej (jeżeli sam nie ma stałego pobytu). Dzięki temu uzyskuje takie samo prawo do korzystania z usług medycznych refundowanych w ramach publicznego ubezpieczenia zdrowotnego (dalej jako "refundowane świadczenia zdrowotne") jak pozostali ubezpieczeni.

Chodzi o:

  1. następujące rodzaje opieki medycznej: profilaktyczna, stała, diagnostyczna, lecznicza, rehabilitacyjna, rehabilitacja w uzdrowiskach, wydawanie opinii, opieka pielęgniarska, opieka paliatywna (opieka nad umierającymi, która ma zapewnić leczenie i opiekę adekwatną do stanu pacjenta - taką, która nie obciąża i pozwala żyć godnie aż do końca życia) oraz opieka nad honorowymi dawcami krwi, tkanek i komórek lub organów związana z ich pobieraniem, we wszystkich formach ich udzielania zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej,
  2. udostępnianie produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego, wyrobów medycznych i stomatologicznych,
  3. transport ubezpieczonych i zwrot kosztów podróży,
  4. pobieranie krwi i tkanek, komórek i organów przeznaczonych do transplantacji i związane z nimi konieczne czynności (przechowywanie, magazynowanie, opracowanie i badanie),
  5. transport żyjącego dawcy na miejsce pobrania i z tego miejsca na miejsce udzielenia opieki medycznej związanej z pobraniem oraz transport z tego miejsca, a także zwrot kosztów podróży,
  6. transport zmarłego dawcy na miejsce pobrania i z tego miejca,
  7. transport pobranych tkanek, komórek i organów,
  8. badanie zmarłego ubezpieczonego i sekcja zwłok włącznie z transportem,
  9. pobyt przewodnika ubezpieczonego w placówce szpitalnej,
  10. opiekę zdrowotną związaną z ciążą i porodem dziecka, którego matka poprosiła o zachowanie jej tożsamości w tajemnicy w związku z porodem; opiekę tę refunduje zakład ubezpieczeń zdrowotnych na podstawie prośby właściwego świadczeniodawcy i danych identyfikacyjnych ubezpieczonego.

Refundowane usługi medyczne udzielane są przez pracowników medycznych lub innych wykwalifikowanych pracowników służby zdrowia, w zakresie ich kwalifikacji zawodowych.

Refundowane usługi medyczne udzielane są w placówkach dostawcy usług medycznych i finansowane są przez zakład ubezpieczeń zdrowotnych ubezpieczonego na podstawie umowy pomiędzy tym zakładem a dostawcą usług medycznych.

Nie dotyczy to aptek, ponieważ ubezpieczony, odbierając receptę, może skorzystać z dowolnego punktu aptecznego bez względu na umowę z zakładem ubezpieczeń zdrowotnych ubezpieczonego. Zazwyczaj receptę musi jednak wystawić lekarz, który posiada umowę z właściwym zakładem ubezpieczeń zdrowotnych ubezpieczonego.

Jedynie w wyjątkowych sytuacjach można udzielić refundowanych usług medycznych w innym miejscu lub placówce, które nie mają umowy z zakładem ubezpieczeń zdrowotnych ubezpieczonego.

Pacjent częściowo płaci za niektóre produkty lecznicze. Produkty te są rozdzielone na grupy, jednak w każdej grupie musi być co najmniej jeden, który jest w pełni refundowany przez zakład ubezpieczeń zdrowotnych.

W trakcie hospitalizacji ubezpieczony nie płaci za produkty lecznicze i wyroby medyczne, są one w pełni refundowane przez zakład ubezpieczeń zdrowotnych.

źródło: Ministerstwo Zdrowia Republiki Czeskiej

W górę