Pomiń menu

System zdrowia

Prawa i obowiązki

Jeżeli obcokrajowiec jest objęty publicznym ubezpieczeniem zdrowotnym zgodnie z ustawą nr 48/1997 Dz.U. o publicznym systemie ubezpieczenia zdrowotnego i o zmianie i uzupełnieniu niektórych ustaw powiązanych, z późn. zmianami, posiada następujące prawa i obowiązki.

Prawo świadczeniobiorcy publicznego systemu ubezpieczenia zdrowotnego:

  1. do wyboru zakładu ubezpieczeń zdrowotnych. Zakład ubezpieczeń zdrowotnych można zmienić raz na 12 miesięcy, zawsze i wyłącznie z dniem 1. stycznia kolejnego roku kalendarzowego; zgłoszenie powinien złożyć ubezpieczony lub jego ustawowy przedstawiciel w wybranym zakładzie ubezpieczeń najpóźniej 6 miesięcy przed wymaganym dniem zmiany. Zgłoszenie zmiany zakładu ubezpieczeń zdrowotnych na dzień 1 stycznia roku kalendarzowego można złożyć tylko jeden raz; ewentualne kolejne zgłoszenia nie są brane pod uwagę, nawet wtedy, kiedy są złożone w wymaganym terminie;
  2. do wyboru świadczeniodawcy usług medycznych (dalej jako "świadczeniodawca"), który ma umowę z właściwym zakładem ubezpieczeń zdrowotnych oraz do wyboru placówki medycznej tego świadczeniodawcy; w przypadku rejestrującego się świadczeniodawcy, z prawa tego można skorzystać jeden raz na 3 miesiące,
  3. do dostępności czasowej i miejscowej refundowanych usług świadczonych na podstawie umowy przez świadczeniodawców właściwego zakładu ubezpieczeń,
  4. do korzystania z refundowanych usług w zakresie i na warunkach określonych przez niniejszą ustawę, z założeniem, że świadczeniodawca nie może przyjąć od ubezpieczonego żadnej zapłaty za refundowane usługi,
  5. do produktów leczniczych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego nie płacąc za nie bezpośrednio w przypadku produktów leczniczych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego refundowanych przez zakład ubezpieczeń zdrowotnych i przepisanych zgodnie z tą ustawą; obowiązuje to również w przypadkach, kiedy świadczeniodawca nie ma dotychczas zawartej umowy z zakładem ubezpieczeń zdrowotnych ubezpieczonego,
  6. do uzyskania od zakładu ubezpieczeń zdrowotnych informacji na temat udzielonych mu usług refundowanych,
  7. do udziału w kontroli udzielonej opieki zdrowotnej refundowanej przez ubezpieczenie zdrowotne,
  8. do wystawienia dokumentu poświadczającego zapłacenie opłaty regulacyjnej; świadczeniodawca, na prośbę ubezpieczonego, ma obowiązek wydania tego dokumentu,
  9. do wystawienia dokumentu poświadczającego zapłacenie dopłaty za wydanie częściowo refundowanego produktu leczniczego lub środka spożywczego specjalnego przeznaczenia medycznego przez świadczeniodawcę; świadczeniodawca, na prośbę ubezpieczonego, ma obowiązek wydania tego dokumentu,
  10. do zapłacenia kwoty przekraczającej limit opłat regulacyjnych i dopłat za przepisane przez zakład ubezpieczeń zdrowotnych częściowo refundowane produkty lecznicze lub środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego, w terminie określonym w ustawie.

Obowiązek uczestnika publicznego systemu ubezpieczenia zdrowotnego:

  1. spełnienie obowiązku dotyczącego informowania,
  2. w dniu rozpoczęcia pracy przekazanie swojemu pracodawcy informacji, w którym zakładzie ubezpieczeń zdrowotnych jest się ubezpieczonym. Taki sam obowiązek ma pracownik w momencie, gdy zmieni zakład ubezpieczeń zdrowotnych w trakcie trwania zatrudnienia; obowiązek ten musi spełnić do ośmiu (8) dni od dnia zmiany zakładu ubezpieczeń zdrowotnych. Zgodnie z powyższym przyjęcie oświadczenia pracodawca ma obowiązek potwierdzić ubezpieczonemu pisemnie. Pracodawca ma prawo wymagać od pracownika lub byłego pracownika zapłacenia kary pieniężnej, którą zapłacił w związku z niezgłoszeniem lub spóźnieniem w zgłoszeniu zmiany zakładu ubezpieczeń zdrowotnych przez ubezpieczonego,
  3. jeżeli ustawa nie określa inaczej opłacanie składki właściwemu zakładowi ubezpieczeń zdrowotnych,
  4. współpraca podczas świadczenie usług medycznych i kontroli przebiegu indywidualnego procesu leczenia oraz przestrzeganie ustalonej przez świadczeniodawcę procedury leczenia,
  5. na wezwanie stawienie się na badania profilaktyczne, jeżeli określa to ustawa lub ogólnie obowiązujące przepisy prawne,
  6. przestrzeganie zaleceń prowadzących do zatrzymania choroby,
  7. unikanie działań, których celem jest świadome uszkodzenie własnego zdrowia,
  8. podczas udzielania usług medycznych, z wyjątkiem udostępniania produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego i wyrobów medycznych, legitymowanie się ważną legitymacją ubezpieczonego lub zastępczym dowodem wydanym przez właściwy zakład ubezpieczeń zdrowotnych,
  9. powiadomienie do ośmiu (8) dni właściwego zakładu ubezpieczeń zdrowotnych o utracie lub uszkodzeniu legitymacji ubezpieczonego,
  10. zwrócenie do ośmiu (8) dniu właściwemu zakładowi ubezpieczeń zdrowotnych legitymacji ubezpieczonego w przypadku:
    • wygaśnięcia ubezpieczenia zdrowotnego,
    • zmiany zakładu ubezpieczeń zdrowotnych;
    • długoterminowego pobytu za granicą,
  11. zgłoszenie właściwemu zakładowi ubezpieczeń zdrowotnych zmiany nazwiska, miejsca stałego pobytu lub osobistego numeru ewidencyjnego do trzydziestu (30) dni od dnia, kiedy nastąpiła zmiana; jeżeli ubezpieczony nie przebywa w miejscu stałego pobytu, ma obowiązek właściwemu zakładowi ubezpieczeń zdrowotnych zgłosić również adres, gdzie przebywa na terenie Republiki Czeskiej,
  12. w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą na własny rachunek, zmieniającej zakład ubezpieczeń zdrowotnych, przedłożenie w wybranym zakładzie ubezpieczeń dokumentu potwierdzającego wysokość składek ubezpieczeniowych wyliczonych z podstawy wymiaru składek,
  13. opłacanie dostawcy opłat regulacyjnych,
  14. zapłacenie dostawcy, ewentualnie innemu podmiotowi, który udzielił ubezpieczonemu świadczeń medycznych, różnicę pomiędzy ceną udzielonych świadczeń zdrowotnych a wysokością zwrotu kosztów z ubezpieczenia zdrowotnego.

W przypadku niespełnienia obowiązku odprowadzania składki ubezpieczeniowej nie zanika stosunek wobec zakładu ubezpieczeń zdrowotnych, ani prawo do korzystania z opieki medycznej. W przypadku niepłacenia składek ubezpieczeniowych zakład ubezpieczeń zdrowotnych wymierzy karę pieniężną, którą zakład ubezpieczeń będzie egzekwował wraz z zaległymi składkami.

Jeżeli obcokrajowiec znajdzie się w sytuacji, kiedy on lub jego bliscy staną się pacjentami, powinien wiedzieć, że istnieją określone prawa i obowiązki, które zgodnie z ustawą 372/2011 Dz.U. o świadczeniach opieki zdrowotnej i warunkach ich udzielania z późn. zmianami, posiada jako pacjent.

Prawo pacjenta:

  1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pacjentowi można udzielić świadczeń medycznych wyłącznie za jego niewymuszoną i świadomą zgodą.
  2. Pacjent ma prawo do udzielanych świadczeń na odpowiednim specjalistycznym poziomie.
  3. Pacjent podczas udzielanych mu świadczeń medycznych ma również prawo do:
    • szacunku, godnego traktowania, poszanowania i respektowania prywatności podczas świadczonych usług medycznych zgodnie z charakterem udzielanych świadczeń,
    • wyboru dostawcy uprawnionego do świadczenia usług medycznych, które odpowiadają potrzebom zdrowotnym pacjenta i placówki medycznej, jeżeli niniejsza ustawa lub inne przepisy nie stanowią inaczej,
    • zażądania konsultacji u innego dostawcy, czy pracownika medycznego niż ten, który udziela mu świadczeń medycznych; to nie obowiązuje w przypadku udzielania pilnej pomocy lub w przypadku osoby aresztowanej, odbywającej karę pozbawienia wolności czy takiej, wobec której zastosowano areszt zabezpieczający,
    • zapoznania się z wewnętrznym regulaminem szpitalnej placówki medycznej lub placówki opieki jednodniowej (dalej jako "regulamin wewnętrzny"),
    • nieprzerwanej obecności przedstawiciela ustawowego lub osoby ustanowionej jako przedstawiciel ustawowy, opiekuna lub innej osoby, pod opieką której znajduje się nieletni pacjent na mocy decyzji sądu lub innego organu,
    • nieprzerwanej obecności przedstawiciela ustawowego lub osoby ustanowionej jako przedstawiciel ustawowy w przypadku osoby pozbawionej zdolności do czynności prawnych lub z ograniczoną zdolnością prawną, która nie jest zdolna do oceny udzielanych świadczeń medycznych czy skutków tych świadczeń,
    • obecności bliskiej osoby lub osoby określonej przez pacjenta, zgodnie z innymi przepisami i regulaminem wewnętrznym, o ile obecność tych osób nie zakłóca udzielania świadczeń medycznych; nie obowiązuje to w przypadku osoby aresztowanej, odbywającej karę pozbawienia wolności czy takiej, wobec której zastosowano areszt prewencyjny,
    • wcześniejszego poinformowania o cenie świadczonych usług medycznych nierefundowanych lub częściowo refundowanych przez publiczny system ubezpieczenia zdrowotnego i o sposobie zapłaty za nie, o ile umożliwia to stan pacjenta,
    • poznania imienia czy imion i nazwisk pracowników medycznych i innych specjalistów bezpośrednio biorących udział w świadczeniu usług medycznych oraz osób przygotowujących się u świadczeniodawcy do wykonywania zawodów medycznych, które są obecne podczas udzielania świadczeń medycznych lub wykonują działania, które są elementem nauki,
    • niewyrażania zgody na obecność osób, które nie uczestniczą bezpośrednio w świadczeniu usług medycznych i osób przygotowujących się do wykonywania zawodów medycznych,
    • przyjmowania odwiedzin w placówce szpitalnej lub placówce opieki jednodniowej z uwzględnieniem swojego stanu zdrowia i zgodnie z regulaminem wewnętrznym i w sposób, który nie narusza praw pozostałych pacjentów, o ile niniejsza ustawa lub inne przepisy nie stanowią inaczej,
    • korzystania w placówce szpitalnej lub placówce opieki jednodniowej z opieki duchowej i wsparcia duchowego duchownych kościołów i wspólnot religijnych zarejestrowanych w Republice Czeskiej lub osób uprawnionych do wykonywania praktyk religijnych (dalej jako "duchowny") zgodnie z regulaminem wewnętrznym i w sposób, który nie narusza praw pozostałych pacjentów i z uwzględnieniem swojego stanu zdrowia, jeżeli inne przepisy nie stanowią inaczej; nie można odmówić pacjentowi wizyty duchownego w przypadku zagrożenia jego życia lub poważnego uszkodzenia zdrowia, jeżeli inne przepisy nie stanowią inaczej,
    • do korzystania z usług medycznych w najmniej ograniczającej przestrzeni z zapewnieniem jakości i bezpieczeństwa świadczonych usług medycznych.
  4. Pacjent ma prawo wybrać dostawcę świadczeń medycznych i placówkę medyczną.

Obowiązek pacjenta:

  1. przestrzeganie zaproponowanej indywidualnej procedury leczenia, jeżeli pacjent wyraził zgodę na świadczenie usług medycznych,
  2. przestrzeganie regulaminu wewnętrznego placówki medycznej,
  3. zapłacenie dostawcy za świadczenia medyczne, które zostały udzielone za zgodą pacjenta, a które nie są refundowane lub częściowo refundowane przez publiczny system ubezpieczenia zdrowotnego lub inne źródła,
  4. podanie prawdziwych informacji prowadzącemu pracownikowi medycznemu o dotychczasowym stanie zdrowia, włącznie z informacjami o chorobach zakaźnych, o świadczeniach medycznych udzielanych przez innych dostawców, o zażywaniu produktów leczniczych, włącznie z zażywaniem środków odurzających i innych faktach istotnych dla świadczenia usług medycznych,
  5. niezażywanie podczas hospitalizacji alkoholu i innych środków odurzających oraz w uzasadnionych przypadkach, na podstawie decyzji lekarza prowadzącego, poddanie się badaniu wykazującemu, czy pacjent znajduje się pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.

Karta dzieci hospitalizowanych

Prawa dziecka - pacjenta i rodzica - obcokrajowca.

  1. Dzieci powinny być przyjmowane do szpitala tylko wtedy, jeżeli opieka, której wymagają, nie może być równie dobrze udzielona w warunkach domowych lub w formie wizyt w poradni.
  2. Dzieci w szpitalu powinny mieć prawo do ciągłego kontaktu ze swoimi rodzicami i rodzeństwem. Tam, gdzie jest to możliwe, powinno się pomóc rodzicom i zachęcać ich do tego, aby zostali z dzieckiem w szpitalu. Aby rodzice mogli w pełni uczestniczyć w opiece nad swoim dzieckiem, powinni być w pełni poinformowani o pracy oddziału i zachęceni do aktywnego uczestnictwa w jego działaniu.
  3. Dzieci i/lub ich rodzice powinni mieć prawo do informacji w formie, która jest adekwatna do ich wieku i możliwości pojmowania. Równocześnie muszą mieć możliwość otwartej rozmowy z personelem o swoich potrzebach.
  4. Dzieci i/lub ich rodzice powinni mieć prawo do świadomego uczestniczenia we wszystkich decyzjach dotyczących opieki medycznej, która jest im udzielana. Każde dziecko musi być chronione przed wszystkimi zabiegami, które nie są niezbędne dla jego leczenia, oraz przed niepotrzebnymi działaniami podjętymi dla złagodzenia jego fizycznego lub emocjonalnego zaburzenia.
  5. Z dziećmi trzeba postępować taktownie i ze zrozumieniem oraz nieprzerwanie szanować ich prywatność.
  6. Dzieciom należy się opieka właściwie przeszkolonego personelu, który jest w pełni świadomy fizycznych i emocjonalnych potrzeb dzieci w każdej grupie wiekowej.
  7. Dzieci powinny mieć możliwość noszenia swoich własnych ubrań i zabrania ze sobą do szpitala swoich rzeczy.
  8. Dzieci powinny znajdować się pod opieką wspólnie z innymi dziećmi tej samej grupy wiekowej.
  9. Dzieci powinny przebywać w przestrzeni, która jest zorganizowana i urządzona odpowiednio do ich potrzeb i wymagań rozwojowych, spełniając równocześnie obowiązujące zasady bezpieczeństwa i zasady opieki nad dziećmi.
  10. Dzieci powinny mieć możliwość zabawy, odpoczynku i nauki odpowiedniej do ich wieku i stanu zdrowia.

źródło: Ministerstwo Zdrowia Republiki Czeskiej

W górę